زخم بستر؛ پیشگیری و مراقبت اصولی در منزل

زخم بستر وقتی به وجود می‌آید که فشار مداوم روی یک نقطه از بدن، خون‌رسانی به پوست را کم می‌کند. این اتفاق بیشتر برای بیمارانی می‌افتد که به دلیل بیماری یا سالمندی مدت طولانی در بستر یا روی ویلچر هستند.

نقاط پرخطر معمولاً جاهایی است که استخوان به پوست نزدیک است؛ مثل پشت لگن، پاشنه‌ها، آرنج‌ها و کتف‌ها. خبر خوب این است که با مراقبت درست، بیشتر این زخم‌ها قابل پیشگیری هستند.

کلید پیشگیری، برداشتن فشار از روی یک نقطه است. اگر بیمار خودش نمی‌تواند جابه‌جا شود، هر دو ساعت یک‌بار وضعیت او را به‌آرامی تغییر دهید؛ از پهلوی راست به پشت و بعد به پهلوی چپ.

استفاده از بالش برای فاصله‌انداختن بین زانوها و حمایت از پشت کمک زیادی می‌کند. تشک مواج (تشک ضدزخم) هم فشار را روی سطح بدن پخش می‌کند و یکی از مفیدترین وسایل برای بیماران کم‌تحرک است.

پوست بیمار را هر روز آرام بررسی کنید. اگر جایی قرمز شد و بعد از چند دقیقه که فشار برداشته شد قرمزی نرفت، همان‌جا نقطه هشدار است و باید فشار از رویش برداشته شود.

پوست را تمیز و خشک نگه دارید؛ رطوبت ناشی از عرق یا بی‌اختیاری، پوست را آسیب‌پذیر می‌کند. از کشیدن بیمار روی ملحفه خودداری کنید، چون اصطکاک به پوست آسیب می‌زند. تغذیه‌ی خوب با پروتئین و آب کافی هم به سلامت پوست کمک می‌کند.

اگر زخم به وجود آمد، نگران نشوید اما آن را جدی بگیرید. زخم‌های سطحی با مراقبت درست بهبود می‌یابند، ولی پانسمان اشتباه می‌تواند وضعیت را بدتر کند.

بهترین کار این است که مراقبت و پانسمان زخم زیر نظر یک پرستار انجام شود تا نوع پانسمان درست انتخاب و روند بهبود پیگیری شود. اگر زخم بوی بد، ترشح زیاد یا تب همراه داشت، حتماً باید سریع‌تر ارزیابی شود.